نثر کهن ایران

پیر و مرشد از نگاه مولانا

پیر و مرشد از نگاه مولانا. یکی از ملزومات سیر و سلوک در همه ادیان به خصوص عرفان اسلامی، وجود پیر، مرشد و راهنمایی است که با فراز و نشیب راه سخت و طولانی سلوک آشنا بوده و سالک را در هر لحظه هدایت کند. آنچه که در این مقاله با هم مرور می کنیم، لزوم داشتن پیر از زبان مولاناست. آسیه ترک بیاتانی- بخش ادبیات تبیان. در دفتر اول و در میان داستان خلیفه ای که در بخشندگی از حاتم طایی پیشی گرفته، مولانا گریزی می زند و به لزوم داشتن پیر و راهنما اینگونه سخن می گوید:. ای ضیاء الحق حسام الدین بگیر. یک دو کاغذ بر فزا در وصف پیر. و از حسام الدین می خواهد که در

ادامه مطلب ...
پیر و مرشد از نگاه مولانا

پیر و مرشد از نگاه مولانا. یکی از ملزومات سیر و سلوک در همه ادیان به خصوص عرفان اسلامی، وجود پیر، مرشد و راهنمایی است که با فراز و نشیب راه سخت و طولانی سلوک آشنا بوده و سالک را در هر لحظه هدایت کند. آنچه که در این مقاله با هم مرور می کنیم، لزوم داشتن پیر از زبان مولاناست. آسیه ترک بیاتانی- بخش ادبیات تبیان. در دفتر اول و در میان داستان خلیفه ای که در بخشندگی از حاتم طایی پیشی گرفته، مولانا گریزی می زند و به لزوم داشتن پیر و راهنما اینگونه سخن می گوید:. ای ضیاء الحق حسام الدین بگیر. یک دو کاغذ بر فزا در وصف پیر. و از حسام الدین می خواهد که در

ادامه مطلب ...
بهارستان جامی

بهارستان جامی. شاید بتوان گفت که پس از حافظ، ادبیات فارسی شاعری بزرگ و قدرتمند و پیشرو در عرصه سخن و سخن وری به خود ندیده باشد. عمده ادبیات کلاسیک و قدرتمند ما تا قرن 8 هجری است و پس از حافظ کمتر کسی دیده شد که در ادبیات کلاسیک حرفی برای گفتن داشته باشد. آسیه ترک بیاتانی-بخش ادبیات تبیان. در قرن 9 و 10 هجری شاعران بسیاری در عرصه های مختلف هنرنمایی کردند که از میان آنها می توان به جامی و شاه نعمت الله ولی و. اشاره کرد. در این مقاله برانیم که نگاهی گذرا به کتاب بهارستان جامی داشته باشیم. علاقه خاص عبدالرحمن جامی به سعدی و شیوه نگارشش در گلستا

ادامه مطلب ...
بهارستان جامی

بهارستان جامی. شاید بتوان گفت که پس از حافظ، ادبیات فارسی شاعری بزرگ و قدرتمند و پیشرو در عرصه سخن و سخن وری به خ��د ندیده باشد. عمده ادبیات کلاسیک و قدرتمند ما تا قرن 8 هجری است و پس از حافظ کمتر کسی دیده شد که در ادبیات کلاسیک حرفی برای گفتن داشته باشد. آسیه ترک بیاتانی-بخش ادبیات تبیان. در قرن 9 و 10 هجری شاعران بسیاری در عرصه های مختلف هنرنمایی کردند که از میان آنها می توان به جامی و شاه نعمت الله ولی و. اشاره کرد. در این مقاله برانیم که نگاهی گذرا به کتاب بهارستان جامی داشته باشیم. علاقه خاص عبدالرحمن جامی به سعدی و شیوه نگارشش در گلستا

ادامه مطلب ...
رمز شناسی مولانا

رمز شناسی مولانا تفسیرِ حدیث "رَجَعنا مِنَ الجِهادِ الاَصغَر" از زبان مولانا. تصویر مولانا در مثنوی معنوی تفاوت بسیاری با مولانای غزلیات شمس دارد. مولانا در مثنوی معلمی است که هر موضوع را از زاویه دید خود نگریسته و با توجه به علم، دانش و آگاهی که دارد آن را بررسی می کند. آسیه بیاتانی-بخش ادبیات تبیان. در میان داستان شیر و نخجیران در دفتر اول مثنوی، مولانا به این حدیث گریزی زده و بدون شک برای مخاطب حرف هایی دارد. ای شهان کشتیم ما خصم برون. ماند خصمی زو بتر در اندرون. کشتن این کار عقل و هوش نیست. شیر باطن سخره ی خرگوش نیست. دوزخست این نفس و دوز

ادامه مطلب ...
رمز شناسی مولانا

رمز شناسی مولانا تفسیرِ حدیث "رَجَعنا مِنَ الجِهادِ الاَصغَر" از زبان مولانا. تصویر مولانا در مثنوی معنوی تفاوت بسیاری با مولانای غزلیات شمس دارد. مولانا در مثنوی معلمی است که هر موضوع را از زاویه دید خود نگریسته و با توجه به علم، دانش و آگاهی که دارد آن را بررسی می کند. آسیه بیاتانی-بخش ادبیات تبیان. در میان داستان شیر و نخجیران در دفتر اول مثنوی، مولانا به این حدیث گریزی زده و بدون شک برای مخاطب حرف هایی دارد. ای شهان کشتیم ما خصم برون. ماند خصمی زو بتر در اندرون. کشتن این کار عقل و هوش نیست. شیر باطن سخره ی خرگوش نیست. دوزخست این نفس و دوز

ادامه مطلب ...
رمزشناسی مولانا، دفتر اول مثنوی

رمزشناسی مولانا، دفتر اول مثنوی مردی که نام حضرت رسول را به تمسخر گرفت. مثنوی اثر تعلیمی حضرت مولانا است. مولانای عاشقی که در غزلیات شمس دیده می شود به جای ذکر و دعا کارش سرودن شعر و دو بیتی و ترانه است. در حالی که 16 سال بعد از رفتن شمس و اتمام غزلیات تصویر دیگری از او در مثنوی معنوی دیده می شود. آسیه ترک بیاتانی- بخش ادبیات تبیان. او در مثنوی معلمی است که با بیان داستان مختلف و پند آموز درس های بسیاری به ما می دهد. مولانا در انتخاب داستان هایش بسیار وسواس به کار برده است. در واقع برای بیان آنچه در ذهن دارد مناسب ترین داستان را انتخاب می

ادامه مطلب ...
رمزشناسی مولانا، دفتر اول مثنوی

رمزشناسی مولانا، دفتر اول مثنوی مردی که نام حضرت رسول را به تمسخر گرفت. مثنوی اثر تعلیمی حضرت مولانا است. مولانای عاشقی که در غزلیات شمس دیده می شود به جای ذکر و دعا کارش سرودن شعر و دو بیتی و ترانه است. در حالی که 16 سال بعد از رفتن شمس و اتمام غزلیات تصویر دیگری از او در مثنوی معنوی دیده می شود. آسیه ترک بیاتانی- بخش ادبیات تبیان. او در مثنوی معلمی است که با بیان داستان مختلف و پند آموز درس های بسیاری به ما می دهد. مولانا در انتخاب داستان هایش بسیار وسواس به کار برده است. در واقع برای بیان آنچه در ذهن دارد مناسب ترین داستان را انتخاب می

ادامه مطلب ...
ادبِ موزه‌دوزی

ادبِ موزه‌دوزی پاره‌هایی از کسب‌نامه نعلین‌دوزان. کسب‌نامه نعلین‌دوزی سرشار از آداب و ادبِ کاسبی است؛ دین‌داری به‌هنگام کاردنیا. هر وصله‌ای با ذکری همراه است و هر کوکی دعایی دارد. کسب‌نامه‌ها کارکردهایی چندگانه داشتند، موجبِ انسجام درون صنفی می‌شدند، نظام‌نامه‌هایی بود که برخورد با مشتری، هم‌صنف،‌ بازار و اجتماع را شرح می‌دادند و در نظرِ کارگر، شغل را تهذیب می‌کردند. به همین منظور بود که هر شغلی را به پیغمبری، یا صحابه‌ی حضرتِ رسول(صلی الله علیه واله وسلم) نسبت می‌دادند تا مشروعیتِ حرفه را تضمین کنند. کفش‌گری یا موزه‌دوزی یکی از همین شغل‌ها ا

ادامه مطلب ...
حکمت و حکومت

و از بهر این بود که دخمه و گورخانه‌ی کسری نوشروان را باز کرد و ‏بجُست و چهره‌ی او را بدید همچنان تازه و جامه‌ها بر وی تازه و ناپوسیده و انگشتری در انگشت وی، نگین از یاقوت ‏سرخِ گران‌مایه که هرگز چشم مأمون گوهری بدان طراوت و خوبی و قیمتی ندیده بود. روزی مأمون چهار تن را ولایت داد: یکی را منشور خراسان داد و سه‌هزار دینار خلعت داد؛ و یکی را ولایت مصر داد و ‏سه‌هزار دینار خلعت؛ و یکی را ولایت خوزستان داد و سه‌هزار دینار خلعت داد؛ و چهارم را همچنین ولایت اَرمَن داد. پس ‏موبدان را بخواند و گفت: «یا دهقان، بدان وقت که پادشاهان شما به ولایتِ عجم پادشا

حکمت حکومت حکمت و حکومت

ادامه مطلب ...
باز ایستید و فرود آیید

ورود کاروان امام‌ حسین (ع) به سرزمین نینوا به روایت فیض‌الدموع بخش ادبیات تبیان. «فیض الدموع» از جمله مقاتل عاشوراست که در حوالی سال 1283 قمری توسط میرزا محمدابراهیم نواب ته��انی ملقب به «بدایع‌نگار» (1241- 1299 ق) تصنیف شد. بدایع‌نگار از رجال فرهنگی سیاسی عهد قاجار است که چندی عهده‌دار معاونت وزارت علوم و مدتی نیز منشی وزارت خارجه بوده است. او در فیض الدموع با استفاده از منابع مهم واقعه عاشورا، به‌ویژه کتاب «لهوف» سیدبن‌طاوس، با زبانی شیوا به شرح واقعه کربلا پرداخته است. دقت نظر و اهتمام مولف در سنجش اعتبار روایات تاریخی، فیض‌الدموع را برخلا

ادامه مطلب ...
نقل است

نقل است. سه حکایت از لطایف الطوایف و تذکره الاولیا. فقیهی کامل زنی داشت به غایت دانا، روزی آن فقیه زن خود را دید که به نردبان بالا می رفت ،چون به نیمه رسید ، فقیه گفت : اگر بالا روی به طلاقی و اگر فرود آیی به طلاقی، و اگر بر جای خود مکث کنی به طلاقی!. زن فی الفور از نردبان خود را به زیر انداخت. فقیه او را آفرین کرد و گفت: اگر من نمانم ، تو توانی که مسایل شرعی را جواب نویسی. برگرفته از : لطایف الطوایف. ***. نقل است که جنید یک بار به عیادت درویشی رفت و درویش می نالید، گفت: از که می نالی؟ درویش خاموش شد. گفت : این صبر با که می کنی؟ درویش فریاد بر

ادامه مطلب ...
ای درویش بر سه چیز اعتماد نکن

ای درویش بر سه چیز اعتماد نکن از مقالات خواجه عبدالله انصاری. ای درویش بر سه چیز اعتماد نکن بر دل و بر وقت و بر عمر. بدانکه، هر که ده خصلت شعار خود سازد در دنیا و آخرت کار خود سازد:. با حق به صدق، با خلق به انصاف، با نفس به قهر، با بزرگان به خدمت، با خُردان به شفقت، با درویشان به سخاوت،‌با دوستان به نصیحت،‌با دشمنان به حلم، با جاهلان به خاموشی، با عالمان به تواضع. خواجه عالم 1 را پرسیدند که چه فرمایی در حق دنیا؟ حضرت فرمودند که: چه گویم در حق چیزی که به محنت به دست آرند و به دنیا نگاه دارند و به حسرت بگذارند. دنیـــا همـه تلــخ است بســان زهــر

به سه چیز اعتماد نکن

ادامه مطلب ...
حق‌تعالی به هر كس سخن نگوید

حق‌تعالی به هر کس سخن نگوید گزیده‌ای از مقالات فیه‌مافیه مولانا. نثر عرفانی یکی از مهم‌ترین گونه‌های نثر فارسی است که از طرفی باید پیچیده‌ترین احساسات و نیازهای انسانی را شرح می‌داد و از طرفی باید ساده می‌بود تا مخاطب آن را بفهمد. بخش ادبیات تبیان. این سادگیِ گاه افراطی به خاطر آن بود که هر جور آرایه و پیرایه را مخدوش‌کننده‌ی فهمِ معنا می‌دانست. نثر عرفانی در این تناقض ساخته می‌شد، هر چند که در دوره‌هایی سجع و آرایه‌های ادبی که از عربیتِ متونِ ترجمه به زبان فارسی می‌تراوید، نثرِ عرفانی را مسجع، موزون و مقفا می‌کرد اما تقریبا همیشه به سادگی وفا

ادامه مطلب ...
پیرمردی که جوز می کاشت

داستانی از سیاست نامه ( سیر الملوک ) خواجه نظام الملک طوسی و دیدگاه رهبر انقلاب درباره این کتاب . فرآوری: زهره سمیعی- بخش ادبیات تبیان. درفصل سی و ششم کتاب سیاست نامه خواجه نظام الملک طوسی - وزیر مقتدر سلجوقیان - که به کوشش دکتر جعفر شعاع تصحیح گردیده ، داستان انوشیروان و پیرمردی که جوز می کاشت آمده است. این داستان به جهت آشنایی با سبک و سیاق نوشتاری خواجه نظام المللک درسیاستنامه در آن دوران قابل توجه است :. رسم تخمه ساسانیان چنان بوده است که هرکه پیش ایشان سخنی گفتی و یا هنری نمودی که ایشان را خوش آمدی، زفان ایشان برفتی که " زه ". چون بر زف

ادامه مطلب ...
گذری بر تاریخچه ادبیات کهن فارسی

مقاله حاضر، پس از نگاهی گذرا به تاریخچه زبان و ادبیات فارسی از روزگاران کهن تا عصر حاضر، ادبیات حماسی و اقسام حماسه، ادبیات غنایی و ساختار آن و ادبیات تعلیمی و جایگاه این نوعِ ادبی را در زبان فارسی بررسی و سپس خوانندگان گرامی را با نثر فارسی و سیر تحول آن آشنا می کند. در پایان نیز چند متن برای نمونه، از هر کدام از این انواع ادبی ارائه شده است. پیدایش ادب فارسی دوره اسلامی ادبیات فارسی در دوره اسلامی پس از وقفه ای کوتاه، از نخستین سده های ظهور اسلام با الفبای عربی پدید آمد که در واقع ادامه ادبیات پیش از اسلام بود. بنابراین، می توان گفت فارسی در

گذری بر تاریخچه ادبیات کهن فارسی تاریخچه ادبیات کهن گذری بر ادبیات فارسی

ادامه مطلب ...
نثر  کهن فارسی

نثر کهن فارسی. مقاله حاضر، پس از نگاهی گذرا به تاریخچه زبان و ادبیات فارسی از روزگاران کهن تا عصر حاضر، ادبیات حماسی و اقسام حماسه، ادبیات غنایی و ساختار آن و ادبیات تعلیمی و جایگاه این نوعِ ادبی را در زبان فارسی بررسی و سپس خوانندگان گرامی را با نثر فارسی و سیر تحول آن آشنا می کند. در پایان نیز چند متن برای نمونه، از هر کدام از این انواع ادبی ارائه شده است. گذری بر تاریخچه ادبیات کهن فارسی. نثر. نثرنویسی، بخش دیگری از ادبیات فارسی است که همواره تحت الشعاع شعر فارسی قرار گرفته است. پیش از آغاز بحث باید گفت که تمام متن های منثور فارسی را نمی ت

نثر کهن فارسی نثر کهن نثر فارسی

ادامه مطلب ...
دعوی خدایی چگونه می کنی؟!

آورده اند که چون کار بقراط حکیم بالا گرفت و حکمت خود در بسیط عالم بسط کرد، عزلت اختیار کرد و در غاری رفت و هم آنجا تنها روزگار میگذاشت تا پادشاه وقت را علتی پدید آمد و طبیبان از معالجت عاجز شدند. پس رسولی به بقراط فرستاده او را استدعا کرد تا ملک را معالجت کند. حکایاتی از جوامع الحکایات عوفی: فرعون خوشه ‏اى انگور در دست داشت و تناول مى ‏کرد. ابلیس نزدیک او آمد و گفت: هیچ‏کس تواند که این خوشه انگور تازه را خوشه مروارید سازد؟. فرعون گفت: نه، ابلیس به لطایف سحر آن خوشه انگور را خوشه مروارید ساخت. فرعون تعجب کرد و گفت: عجب استاد مردى هستى!. ابلیس سی

ادامه مطلب ...
با بیهقی

من کیسه ‎ها بستدم و به نزدیک بونصر آوردم و حال باز گفتم. دعا کرد و گفت خداوند این سخت نیکو کرد و شنوده‎ام که بو الحسن و پسرش وقت باشد که به ده درم درمانده‎ اند و به خانه بازگشت و کیسه ‎ها با وی بردند و پس از نماز کس فرستاد و قاضی بو الحسن و پسرش‎ را بخواند و بیامدند. من کیسه ‎ها بستدم و به نزدیک بونصر آوردم و حال باز گفتم. دعا کرد و گفت خداوند این سخت نیکو کرد و شنوده‎ام که بو الحسن و پسرش وقت باشد که به ده درم درمانده‎ اند و به خانه بازگشت و کیسه ‎ها با وی بردند و پس از نماز کس فرستاد و قاضی بو الحسن و پسرش‎ را بخواند و بیامدند. بونصر پیغام

بیهقی

ادامه مطلب ...
زاغ و کبک نخجیر

زاغ و کبک نخجیر حکایتی از کلیله و دمنه‌ی نصرالله منشی. واقف شدم و پیش از آن که روی به حکم آرم شما را نصیحتی خواهم کرد، اگر به گوش دل شنوید، ثمرات آن در این دنیا نصیب شما گردد و اگر بر وجه دیگر حمل افتد، من باری به نزدیک دیانت و مروت خویش معذور باشم. زاغ و کبک نخجیر زاغ گفت کبک نخجیری 1 با من همسایگی داشت و در میان به حکم مجاورت 2 قواعد مصادقت مۆکد گشته بود. 3 در این میان او را رغبتی افتاد و دراز کشید. 4 گمان بردم که هلاک شد. و پس از مدت دراز، خرگوشی بیامد و در مسکن او قرار گرفت و من در آن مخاصمتی نپیوستم. 5 یک چندی بگذشت، کبک نخجیر باز رسید.

زاغ کبک زاغ و کبک زاغ و کبک نخجیر

ادامه مطلب ...

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه